Alerji Aşısı (İmmünoterapi)

Alerji aşısı nedir?

İmmünoterapi olarak da adlandırılır. Çocuğun duyarlı olduğu alerjen, düzenli aralıklarla ve giderek artan dozlarda verilerek bağışıklık sisteminin o maddeye karşı tepkisi zamanla azaltılır. Amaç, alerjene her karşılaşmada ilaç kullanmak değil, vücudun o alerjene tolerans geliştirmesini sağlamaktır.

Kimlere uygulanır?

• Orta-ağır alerjik riniti olan ve ilaç tedavisine rağmen yakınmaları süren çocuklar
• Alerjik nedenli astımı olan, tetikleyici alerjeni kanıtlanmış çocuklar
• Arı venomu alerjisi olanlar; bu grupta aşı hayat kurtarıcıdır

Temel koşul, yakınmalardan sorumlu alerjenin deri testi veya kan testiyle gösterilmiş olması ve çocuğun öyküsüyle uyuşmasıdır. Yalnızca test pozitifliğine bakılarak aşı başlanmaz. Uygulama genellikle beş yaş ve üzerinde önerilir.

Besin alerjisinde bu klasik aşı yöntemi kullanılmaz; orada ağızdan duyarsızlaştırma (SOTI) adı verilen farklı bir yaklaşım uygulanır.

Uygulama biçimleri

Deri altı immünoterapi

Kolun üst dış yüzüne yapılan küçük hacimli enjeksiyonlarla uygulanır. Başlangıç döneminde doz haftalık olarak artırılır, hedef doza ulaşıldıktan sonra genellikle ayda bir sürdürülür. Her uygulama sağlık kuruluşunda yapılır ve sonrasında çocuk yaklaşık 30 dakika gözlem altında tutulur.

Dil altı immünoterapi

Damla ya da eriyen tablet biçiminde, dil altına günlük olarak uygulanır. İlk doz hekim gözetiminde verilir, sonrası evde sürdürülür. İğne korkusu olan ve düzenli hastaneye gelmesi güç olan çocuklar için uygundur.

Ne kadar sürer?

Tedavi genellikle üç ila beş yıl sürer. Yakınmalarda belirgin azalma çoğu çocukta ilk yıl içinde başlar, ancak kalıcı etki için sürenin tamamlanması gerekir. Erken bırakılan tedavide yarar uzun vadede korunmaz.

Beklenen yararlar

Düzenli tamamlanan immünoterapi; yakınmaları ve ilaç ihtiyacını azaltır, etkisi tedavi bittikten sonra yıllarca sürer, alerjik riniti olan çocuklarda astım gelişme riskini düşürebilir ve yeni alerjen duyarlılıklarının eklenmesini yavaşlatabilir. Bu, alerji aşısını yalnızca belirtiyi bastıran tedavilerden ayıran en önemli özelliktir.

Güvenlik

En sık görülen yan etki, enjeksiyon yerinde kızarıklık, şişlik ve kaşıntıdır; dil altı uygulamada ise ağız içinde karıncalanma ve kaşıntıdır. Bunlar genellikle hafiftir ve kendiliğinden geçer. Ciddi genel tepkiler seyrektir; bu nedenle enjeksiyonlar donanımlı merkezlerde yapılır ve sonrasında gözlem süresi uygulanır.